ENFRACTIONAL LASER TRONG TÁI TẠO BỀ MẶT DA
Có rất ít tiến bộ y học đã thu hút nhiều sự chú ý của công chúng như kỹ thuật tái tạo làn da bằng laser. Cho đến giữa thế kỷ 20, các phương pháp điều trị hoặc thay da chỉ giới hạn trong việc sử dụng các chế phẩm tự nhiên và tổng hợp khác nhau cho da. Trong những năm 1950, Phương pháp mài da (cà da) đã được chấp nhận một cách rộng rãi, nhưng nó đòi hỏi (và vẫn cần!) kỹ năng đáng kể của người vận hành tránh để lại sẹo và đạt được kết quả chắc chắn. Trong 30 năm tiếp theo, các phương pháp thay da sinh học và kỹ thuật mài da được cải tiến và chuẩn hóa nhiều nhất có thể; và trong một số trường hợp, các kỹ thuật này được kết hợp với nhau để hạn chế tai biến xảy ra và để có được sự an toàn cũng như hiệu quả nhất quán.
Sự phát triển của laser xung CO2 / máy phát mô hình vi tính và máy quét tia vào đầu những năm 1990, và laser Erbium (Er: YAG) được thực hiện để có thể thu được các kết quả nhất quán và có thể dự đoán được kết quả tốt hơn so với kỹ thuật thay da sinh học và mài da; điều này dẫn đến việc các bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ cũng như bệnh nhân chấp nhận rộng rãi hơn đối với kỹ thuật tái tạo làn da bằng laser xâm lấn. Mặc dù hiệu quả cao đối với các nếp nhăn, đốm nâu, và thậm chí là da bị chảy xệ, nhưng những bất lợi của kỹ thuật tái tạo làn da bằng laser xâm lấn là gây khó chịu, tạo ra vết thương lớn và bị chảy máu cũng cần được chăm sóc hậu phẫu một cách tỉ mỉ trong khoảng một tuần hoặc lâu hơn, cũng như nguy cơ lâu dài về sẹo và sự thay đổi màu da.
Vào cuối những năm 1990, kỹ thuật tái tạo làn da bằng laser không xâm lấn trở nên phổ biến. Bằng cách sử dụng các loại bước sóng laser, một số bước sóng hoạt động hướng nhiều hơn đến bề mặt da, một số bước sóng đi sâu hơn vào lớp collagen, kỹ thuật không xâm lấn có khả năng cải thiện kết cấu da, bất thường sắc tố và thậm chí đôi khi một số bước sóng được siết chặt để không có rủi ro hoặc có mức rủi ro tối thiểu và không cần thời gian nghỉ dưỡng. Tuy nhiên, cần phối hợp nhiều phương pháp điều trị và một vài trường hợp ngoại lệ có kết quả bị hạn chế thì không thể đoán trước được.
Trong tất cả các kỹ thuật tái tạo làn da, dựa vào hóa học, cơ học hoặc ánh sáng, dù bất kể là phương pháp nào được sử dụng thì tiềm năng cải tiến có liên quan nhiều đến độ sâu và mức độ tổn thương.
FRACTIONAL LASER TRONG TÁI TẠO BỀ MẶT DA
Công nghệ tái tạo làn da bằng laser “vi điểm” là công nghệ mới hứa hẹn mang lại kết quả gần giống kỹ thuật tẩy sâu lớp da chết hoặc tái tạo làn da bằng laser xâm lấn, phương pháp này không gây khó chịu và bất tiện do thời gian hồi phục kéo dài và ít rủi ro nhất. Tất cả các phương pháp tái tạo làn da truyền thống đều xử lý toàn bộ bề mặt da, và để đạt được kết quả “lâu dài” đáng kể thì toàn bộ lớp trên cùng của da (lớp biểu bì) bị tổn hại hoặc bị bóc tách, tạo ra vết thương có thể nhìn thấy được và làm mất chức năng bảo vệ da. Kỹ thuật tái tạo làn da bằng laser vi điểm xử lý một “phần nhỏ” của da, để lại làn da nguyên vẹn, không bị tổn thương quanh mỗi vùng da được điều trị, tạo nên ranh giới và khoang chứa để chữa lành nhanh chóng.
Tái tạo làn da bằng laser vi điểm không bóc tách với Affirm (Nd: Yag 1320, 1440) Fraxel SR laser (Eb:glass 1540nm) đều sử dụng một chùm tia laser vô hình được hấp thu mạnh bởi nước. Chùm tia laser có đường kính nhỏ hơn một phần 100 triệu inch, xấp xỉ kích thước của một sợi tóc người. Chùm tia laser đi qua lớp da khô ngoài cùng và gây tổn thương cho lớp collagen bên dưới. Các tế bào không bị hư hại ở gần đó sẽ di chuyển ngay lập tức vào vùng bị tổn thương có kích thước hiển vi và làm lành vùng da bị thương tổn này. Trong mỗi lần điều trị, hàng triệu khu vực cực nhỏ được tạo ra, hầu hết là da không bị tổn thương cho phép phục hồi nhanh chóng các vùng được tạo ra này. Không thấy vết thương nào được hình thành, do đó không cần phải chăm sóc vết thương, và có thể trang điểm ngay lập tức. Da sẽ rám nắng nhẹ, sau vài ngày, phần ngoài cùng của vùng da bị tổn thương sẽ lột ra thành các mảnh vỡ hoại tử vi mô (Micro-epidermal Necrotic Debris) (Mends) (xem hình minh hoạ bên dưới).
Affirm và Fraxel Laser xử lý khoảng 20% da mỗi lần. Các lần điều trị bổ sung có thể cách nhau khoảng một tuần, tổng cộng 4 – 6 lần điều trị. Việc tiếp tục tái tạo collagen và làm săn da sẽ duy trì trong vòng 3 – 6 tháng tiếp theo. Fraxel Laser được FDA phê duyệt để điều trị các nếp nhăn trên da mặt (quanh hốc mắt), vết đốm tuổi già và đốm rám nắng. Tuy nhiên, Afirm & Fraxel Laser cũng sẽ có ích cho hầu hết các trường hợp tái tạo làn da có xâm lấn truyền thống có hiệu quả, bao gồm sẹo do mụn trứng cá, trứng cá đỏ (gồm cả hiện tượng trứng cá đỏ do bùng nổ mụn liên tục và kéo dài), tăng sắc tố và da bị tổn thương do ánh nắng.
Hệ thống Afirm và Fraxel SR được phân phối thông qua một bộ vi xử lý đường đi quang học, được điều khiển bằng thiết bị cầm tay nhằm tạo ra một vùng nhiệt cực nhỏ (microscopic thermal zones – MTZ), có đường kính khoảng 100 micromet và sâu 400-700 micromet (tương phản với độ sâu phổ biến 200 -300 micromet của kỹ thuật tái tạo làn da có xâm lấn). Những vết thương này gây hoại tử lớp biểu bì và làm biến tính collagen, được dung nạp rất tốt nếu khoảng cách MTZ lớn gấp đôi đường kính của MTZ, hoặc bằng khoảng 200 micrômet. Lớp sừng bị hư hỏng ít nhiều do tổn thương vì hàm lượng nước thấp, do đó sẽ hấp thu ít năng lượng laser và lớp biểu bì sẽ lành trở lại trong vòng 24 giờ do các tế bào sừng di chuyển vào vùng bị khiếm khuyết. Các mảnh vụn từ vết thương của biểu bì tạo thành một “nút” các mảnh vỡ hoại tử vi mô (MEND), làm cho vùng da được điều trị có vẻ bề ngoài bị rám nắng cho đến khi chúng được lột ra sau vài ngày đến một tuần sau đó. Chức năng rào cản của lớp biểu bì vẫn được duy trì trong suốt quá trình này.
Thật thú vị, mặc dù đã có bằng chứng mô học về tái tạo collagen và các bằng chứng lâm sàng về việc làm săn chắc da còn khá khiêm tốn nhưng việc chữa lành các lớp da dường như không có giai đoạn “gây viêm”, đặc biệt ở mật độ MTZ thấp. Thậm chí còn thú vị hơn là dù các bước sóng laser gần và giữa hồng ngoại hấp thu melanin kém nhưng vẫn có sự xuất hiện của melanin được giải phóng có kiểm soát với nồng độ melanin trong các MENDs, sau đó melanin sẽ bong tróc ra. Cơ chế chính xác của cái gọi là “con thoi melanin” vẫn còn chưa rõ ràng.
Affirm và Fraxel SR phát triển mạnh từ 2007-2011. Hiện nay (2017) thì 2 công nghệ này không còn được sử dụng nữa, Fractional Co2 được ưa chuộng hơn.
điều trị bằng Fraxel
FRACTIONAL LASER TRONG TÁI TẠO BỀ MẶT DA
Tái tạo làn da bằng laser vi điểm bóc tách với Fractional Co2 (10,600nm), Er:Yag (2940) một chùm tia laser vô hình được hấp thu mạnh bởi nước. Chùm tia laser có đường kính nhỏ 70-120 micron, sử dụng 1 đầu scanner. Chùm tia laser xuyên qua lớp da ngoài cùng và gây tổn thương cho lớp collagen bên dưới với độ sâu và diện tích quét có thể điều chỉnh được. Các tế bào không bị hư hại ở gần đó sẽ di chuyển ngay lập tức vào vùng bị tổn thương có kích thước hiển vi và làm lành vùng da bị thương tổn này. Trong mỗi lần điều trị, hàng triệu khu vực cực nhỏ được tạo ra, hầu hết là da không bị tổn thương cho phép phục hồi nhanh chóng các vùng được tạo ra này. Các MTz hình thành và tạo vảy, bong ra sau 5-10 ngày tùy theo mức năng lượng điều trị, do đó cần phải chăm sóc vết thương và chống nắng cẩn thận.
Phần trăm da bị bóc tách có thể điều chỉnh được từ 0-100%. Các lần điều trị bổ sung có thể cách nhau khoảng 3-4 tuần, tổng cộng 4 – 6 lần điều trị. Việc tiếp tục tái tạo collagen và làm săn da sẽ duy trì trong vòng 3 – 6 tháng tiếp theo. FDA phê duyệt để điều trị các nếp nhăn trên da mặt (quanh hốc mắt), vết đốm tuổi già và đốm rám nắng. Tuy nhiên, cũng sẽ có ích cho hầu hết các trường hợp tái tạo làn da có xâm lấn truyền thống có hiệu quả, bao gồm sẹo do mụn trứng cá, trẻ hóa da và tái tạo da bị tổn thương do ánh nắng…
Fractional Co2
Các chỉ định tái tạo làn da bằng laser vi điểm đối với laser Fractional bao gồm da bị tổn thương do ánh nắng mặt trời, các nếp nhăn nhỏ, các đốm tuổi già, các đốm rám nắng, mụn trứng cá, các vết sẹo… Do việc tái tạo bề mặt da bằng laser vi điểm mô phỏng các quy trình xâm lấn “truyền thống”, nhiều tình trạng có thể được điều trị bằng cả hai phương pháp. Tái tạo làn da bằng laser vi điểm có ưu điểm là điều trị dễ dàng, ít gây khó chịu và ít tốn thời gian nghỉ dưỡng nhất, và nhược điểm của kỹ thuật này là cần phải điều trị nhiều lần để có kết quả tối ưu.
Số lần điều trị cần thiết cho một kết quả nhất định sẽ thay đổi theo công suất laser được thiết lập và mong muốn điều trị cuối cùng. Công suất cao hơn sẽ gây ra các “đốm” lớn hơn, thâm nhập sâu hơn và cải thiện nhiều hơn cho mỗi lần điều trị, tuy nhiên, da sẽ có nhiều vết đỏ, bong da, tăng khả năng phồng rộp và đương nhiên thời gian hồi phục cũng sẽ lâu hơn. Thiết lập công suất thấp hơn sẽ gây ra hiệu ứng ngược lại. Tương tự như vậy, mức độ cải thiện mong muốn sẽ thay đổi theo từng bệnh nhân. Trong những tình huống mong muốn tái tạo collagen sâu hơn, chẳng hạn như nếp nhăn sâu, sẹo do mụn, hoặc căng da, thì sử dụng công suất laser cao hơn với độ sâu sâu hơn có thể đem lại hiệu quả cao hơn.
Việc chuẩn bị để điều trị bằng laser Fractional rất đơn giản. Để có hiệu quả lâu dài thì việc bảo vệ chống nắng mạnh mẽ là điều quan trọng nhất! Bệnh nhân nên tránh dùng Retinoids đường uống (Accutane) ít nhất 3-6 tháng trước khi điều trị, và các retinoid tại chỗ phổ biến như Retin-A, Renova, hoặc Avage nên ngưng dùng ít nhất 2 tuần trước khi điều trị.
Các biện pháp phòng ngừa và chống chỉ định đối với phương pháp thay da vi điểm tương tự như các quy trình laser hoặc phẫu thuật khác trên mặt hoặc ở vị trí khác. Bệnh nhân đang sử dụng thuốc steroid (cortisone) hoặc mắc các bệnh lý cơ bản nghiêm trọng cần được đánh giá thích đáng trước bất kỳ liệu pháp xâm lấn nào. Bệnh nhân có tiền sử có tiền sử sốt phồng rộp ở môi hoặc ở nơi khác nên được đưa vào điều trị dự phòng phù hợp trước khi điều trị. Những bệnh nhân có khả năng hình thành sẹo lồi, sẹo lồi quá mức hoặc thay đổi sắc tố thì có thể có nguy cơ gia tăng những vấn đề này sau khi thay da vi điểm.
Không có thông tin lâm sàng nào về điều trị cho phụ nữ có thai hoặc cho con bú nên tránh điều trị trong thời gian này.
Việc điều trị được thực hiện tại phòng khám và có gây tê cục bộ, bổ sung thuốc tiêm gây tê nếu cần, đặc biệt nếu điều trị các vùng nhạy cảm và / hoặc sử dụng công suất laser cao hơn.
Tiêm thuốc gây tê có tác dụng ngắn hạn khi cần thiết và dùng thuốc mỡ gây tê lên. Đầu laser được theo dõi đều đặn trong khu vực điều trị, sử dụng kỹ thuật chồng chéo, sao cho có thể thực hiện tổng cộng 4-8 đường laser trên mỗi khu vực. Da được giữ mát trong và ngay sau khi điều trị với luồng không khí lạnh (Zimmer Chiller). Việc điều trị trên thực tế mất khoảng 30 phút.
